Beatricey

Có nên làm xét nghiệm NIPT không? Trước khi xét nghiệm cần nhịn ăn?​

Trước khi thực hiện các xét nghiệm máu trong thai kỳ, nhiều thai phụ thường được hướng dẫn nhịn ăn để bảo đảm độ chính xác của kết quả. Tuy nhiên, không phải xét nghiệm nào cũng có yêu cầu giống nhau. Với NIPT, bên cạnh thắc mắc có nên làm xét nghiệm NIPT không, nhiều người còn băn khoăn liệu có cần nhịn ăn, uống nước hoặc thay đổi sinh hoạt trước khi lấy máu. Thực tế, NIPT phân tích DNA tự do trong máu mẹ nên có những yêu cầu chuẩn bị khác với xét nghiệm đường huyết hay mỡ máu.

Xét nghiệm NIPT có cần nhịn ăn không?​

Xét nghiệm NIPT thông thường không yêu cầu thai phụ nhịn ăn trước khi lấy máu. Bạn có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường, trừ khi bác sĩ có hướng dẫn riêng do cần thực hiện đồng thời những xét nghiệm khác.

Nguyên nhân là NIPT phân tích DNA tự do có nguồn gốc nhau thai trong máu mẹ, không dựa trên nồng độ đường huyết, chất béo hoặc những chỉ số sinh hóa chịu ảnh hưởng trực tiếp từ bữa ăn. Sau khi lấy mẫu, phòng xét nghiệm sử dụng công nghệ sinh học phân tử để phân tích các đoạn DNA và đánh giá nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể ở thai nhi.

Việc ăn sáng hoặc uống nước trước khi xét nghiệm thông thường không làm thay đổi mục tiêu phân tích DNA của NIPT. Vì vậy, thai phụ không cần nhịn đói nhiều giờ chỉ để thực hiện xét nghiệm này. Tuy nhiên, nếu bác sĩ chỉ định lấy máu làm thêm xét nghiệm đường huyết lúc đói hoặc những kiểm tra có yêu cầu chuẩn bị riêng, bạn cần tuân thủ hướng dẫn dành cho các xét nghiệm đó.

Tìm hiểu chi tiết tại đây: có nên xét nghiệm nipt hay không

Cần chuẩn bị gì trước khi thực hiện xét nghiệm NIPT?​

Dù không cần nhịn ăn, thai phụ vẫn nên chuẩn bị một số thông tin quan trọng trước khi thực hiện NIPT. Những thông tin này giúp bác sĩ xác định điều kiện xét nghiệm và lựa chọn phương pháp phù hợp.

Ăn uống và sinh hoạt trước khi lấy máu​

Bạn có thể ăn uống bình thường trước khi thực hiện NIPT. Nên duy trì chế độ ăn phù hợp với thai kỳ, uống đủ nước và tránh để cơ thể mệt mỏi do nhịn đói không cần thiết.

Nếu thường bị chóng mặt hoặc buồn nôn khi lấy máu, thai phụ nên thông báo với nhân viên y tế để được hỗ trợ. Không cần thay đổi chế độ ăn trong nhiều ngày trước xét nghiệm. Đồng thời, không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng với mục đích làm tăng độ chính xác của NIPT.

Kiểm tra tuổi thai và tình trạng thai kỳ​

Nhiều hệ thống NIPT khuyến nghị thực hiện từ tuần thai thứ 10. Trước khi lấy mẫu, bác sĩ thường xem xét kết quả siêu âm để xác định tuổi thai và số lượng thai.

Nếu tuổi thai nhỏ hơn dự kiến, tỷ lệ DNA có nguồn gốc nhau thai có thể chưa đáp ứng yêu cầu phân tích. Khi đó, bác sĩ có thể đề nghị điều chỉnh thời điểm lấy máu. Đối với song thai hoặc thai kỳ sau hỗ trợ sinh sản, cần xác nhận gói xét nghiệm có phù hợp với đặc điểm thai kỳ hay không.

Chuẩn bị thông tin tiền sử sức khỏe​

Thai phụ nên cung cấp đầy đủ tiền sử bệnh lý, các xét nghiệm đã thực hiện và những can thiệp y tế có thể ảnh hưởng đến kết quả. Một số thông tin cần thông báo gồm:

• Tiền sử mang thai hoặc sinh con có bất thường nhiễm sắc thể.
• Tình trạng song thai hoặc thai tiêu biến.
• Tiền sử ghép tạng hoặc truyền máu gần đây.
• Những bệnh lý đặc biệt đang được theo dõi.
• Kết quả siêu âm hoặc sàng lọc trước sinh đã thực hiện.

Những yếu tố này không phải lúc nào cũng khiến NIPT không thể thực hiện, nhưng có thể ảnh hưởng đến khả năng diễn giải kết quả.

Tìm hiểu gói xét nghiệm và giấy tờ cần thiết​

Trước khi đăng ký, bạn nên tìm hiểu phạm vi khảo sát của gói NIPT, thời gian trả kết quả và cách xử lý nếu mẫu không đạt yêu cầu. Thai phụ cũng nên mang theo kết quả siêu âm gần nhất, hồ sơ khám thai và các giấy tờ cần thiết theo hướng dẫn của cơ sở thực hiện. Việc chuẩn bị đầy đủ giúp quá trình tư vấn thuận lợi và hạn chế phải bổ sung thông tin sau khi đã lấy mẫu.



Thai phụ có thể ăn uống bình thường trước khi lấy máu xét nghiệm NIPT

Quy trình lấy máu xét nghiệm NIPT diễn ra như thế nào?​

Quy trình NIPT tương đối đơn giản và không yêu cầu can thiệp vào buồng tử cung. Tuy nhiên, mỗi bước cần được thực hiện đúng hướng dẫn để bảo đảm chất lượng mẫu và thông tin xét nghiệm.

Tư vấn trước xét nghiệm​

Bác sĩ kiểm tra tuổi thai, tiền sử sản khoa và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả. Thai phụ được giải thích về các bất thường được khảo sát, giới hạn của NIPT và những phương án kiểm tra tiếp theo nếu phát hiện nguy cơ cao.

Đây cũng là thời điểm để bạn trao đổi về nhu cầu sàng lọc và lựa chọn gói phù hợp. Nếu chưa hiểu xét nghiệm NIPT để làm gì, bạn cần biết phương pháp này chủ yếu đánh giá nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể, không thay thế siêu âm hoặc xét nghiệm chẩn đoán trước sinh.

Lấy mẫu máu tĩnh mạch​

Nhân viên y tế lấy một lượng máu tĩnh mạch của thai phụ vào ống chuyên dụng. Thủ thuật thường diễn ra nhanh và tương tự những xét nghiệm máu thông thường. Bạn có thể cảm thấy đau nhẹ tại vị trí kim chọc. Một số người xuất hiện vết bầm nhỏ sau lấy máu, nhưng tình trạng này thường tự cải thiện.

Bảo quản và phân tích mẫu​

Sau khi lấy, mẫu máu được bảo quản và vận chuyển theo yêu cầu kỹ thuật. Phòng xét nghiệm tiến hành xử lý mẫu, phân tích DNA và kiểm tra chất lượng dữ liệu. Nếu mẫu không đạt yêu cầu, cơ sở thực hiện có thể thông báo cần lấy lại hoặc tư vấn phương pháp kiểm tra khác.

Nhận kết quả và tư vấn​

Kết quả NIPT thường được phân loại thành nguy cơ thấp, nguy cơ cao hoặc không xác định. Bác sĩ sẽ giải thích ý nghĩa của từng nhóm và hướng xử trí phù hợp. Kết quả nguy cơ cao không đồng nghĩa thai nhi chắc chắn mắc bệnh. Thai phụ cần được tư vấn xét nghiệm chẩn đoán trước khi đưa ra quyết định liên quan đến thai kỳ.

Những lưu ý sau khi lấy máu xét nghiệm NIPT​

Sau khi lấy máu, phần lớn thai phụ có thể trở lại sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, bạn nên chú ý chăm sóc vị trí lấy mẫu và tiếp tục theo dõi thai kỳ đúng lịch.

Chăm sóc vị trí lấy máu​

Sau thủ thuật, nên ép nhẹ tại vị trí lấy máu theo hướng dẫn của nhân viên y tế để hạn chế chảy máu hoặc bầm tím. Nếu xuất hiện vết bầm nhỏ, tình trạng thường tự cải thiện. Trường hợp đau tăng, sưng nhiều hoặc chảy máu kéo dài, bạn nên liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra.

Ăn uống và sinh hoạt bình thường​

NIPT không yêu cầu chế độ nghỉ ngơi đặc biệt sau khi lấy máu. Thai phụ có thể ăn uống, đi lại và thực hiện những hoạt động phù hợp với sức khỏe. Không cần bổ sung thuốc hoặc thực phẩm chức năng chỉ vì vừa thực hiện xét nghiệm. Nếu đang có chỉ định điều trị bệnh lý thai kỳ, bạn vẫn cần tuân thủ hướng dẫn trước đó của bác sĩ.

Theo dõi thời gian nhận kết quả​

Thời gian trả kết quả phụ thuộc vào công nghệ và quy trình của từng đơn vị. Thai phụ nên lưu thông tin liên hệ, mã xét nghiệm và thời gian dự kiến nhận kết quả. Nếu quá thời hạn, bạn có thể liên hệ cơ sở lấy mẫu để kiểm tra tình trạng xét nghiệm. Không nên tự suy đoán thai nhi có bất thường chỉ vì kết quả trả chậm.

Tiếp tục khám thai định kỳ​

NIPT không thay thế các mốc siêu âm hình thái hoặc kiểm tra sức khỏe thai phụ. Dù kết quả nguy cơ thấp, bạn vẫn cần theo dõi sự phát triển của thai nhi theo lịch hẹn. Nếu siêu âm phát hiện bất thường, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra chuyên sâu ngay cả khi NIPT trước đó bình thường.



Sau khi lấy máu NIPT, thai phụ vẫn cần khám thai và siêu âm đúng lịch

Với câu hỏi có nên làm xét nghiệm NIPT không và trước khi thực hiện có cần nhịn ăn hay không, thai phụ cần hiểu rằng NIPT thông thường không yêu cầu nhịn ăn. Bạn có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường, trừ khi được chỉ định thực hiện đồng thời xét nghiệm khác có yêu cầu riêng. Trước khi lấy mẫu, cần xác định tuổi thai, cung cấp đầy đủ tiền sử sức khỏe và tìm hiểu phạm vi gói xét nghiệm. Sau khi thực hiện, thai phụ vẫn phải theo dõi thai kỳ đúng lịch. Bạn có thể liên hệ BVDH-Phenikaa để được tư vấn và hướng dẫn chuẩn bị xét nghiệm NIPT phù hợp.